10 kwietnia 2026
Z okazji przypadającej w tym roku 155. rocznicy urodzin Kazimiery Grunertówny, Archiwum Państwowe w Kielcach zaprasza do zapoznania się z materiałami archiwalnymi związanymi z życiem i działalnością tej jakże ważnej mieszkanki Kielc.
Kazimiera Grunertówna (Grunert), córka Bogumiła i Antoniny z Radzikowskich, urodzona 21 marca 1871 r. w Kielcach. Uczęszczała do gimnazjum żeńskiego w Kielcach, gdzie w 1889 r. zdała maturę. Do 1904 r. pracowała jako nauczycielka domowa, następnie pełniła funkcję księgowej w kieleckim oddziale Banku Łódzkiego. Bardzo wcześnie zaangażowała się w działalność społeczną, prowadząc między innymi komplety nauczania początkowego dla robotników. Działała też w kieleckim Towarzystwie Biblioteki Publicznej. W czasie I wojny światowej była jedną z działaczek kieleckiej Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego. Od 1916 r. działała w Polskiej Organizacji Wojskowej, była sanitariuszką w Legionach Polskich, członkinią Towarzystwa Opieki nad Legionistami Niezaprzysiężonymi. Od 1919 r. prowadziła werbunek do Ochotniczej Legii Kobiet. Weszła w skład Obywatelskiego Komitetu Obrony Państwa w Kielcach. W czasie wojny z bolszewicką Rosją zaangażowana w działalność edukacyjną w szpitalach wojskowych. W tym czasie działała w Komitecie Walki o Górny Śląsk. Od 1921 r. do emerytury była sekretarzem Sądu Okręgowego w Kielcach. W 1930 r. z listy BBWR została Senatorką Ziemi Kieleckiej III kadencji, funkcję tą pełniła do 1935 r. W okresie międzywojennym była także działaczką Polskiego Białego Krzyża, Polskiego Czerwonego Krzyża oraz Przysposobienia Wojskowego Kobiet. Podczas II wojny światowej pracowała w Wydziale Łączności Konspiracyjnej Komendy Okręgu AK Kielce-Radom. W jej mieszkaniu mieściła się wtedy kancelaria Okręgu. Zmarła 5 kwietnia 1944 roku w Kielcach.
Przygotowała Paulina Kaleta


