10 kwietnia 2026
W dwusetną rocznicę śmierci Józefa Maksymiliana Ossolińskiego założyciela „Ossolineum” – polityka, bibliofila, powieściopisarza, badacza i historyka literatury Archiwum Państwowe w Kielcach prezentuje materiały archiwalne z własnego zasobu pozostałe po rodzie Ossolińskich herbu Topór. Nazwisko wywodzi się od nazwy rodowej miejscowości Ossolin położonej niedaleko Sandomierza. Czasy świetności rodu wyznaczali tacy jego członkowie jak Jan Zbigniew Ossoliński – sekretarz Zygmunta III Wazy, który osiągnął godność wojewody podlaskiego, a jego syn Jerzy Ossoliński był na dworze Władysława IV kanclerzem wielkim koronnym. Od przyrodniego brata Maksymiliana wywodził się Józef Maksymilian Ossoliński. W okresie późniejszym rodzina Ossolińskich rozproszyła się po kraju.
Pamiątki związane z rodziną Ossolińskich zachowały się zwłaszcza na Sandomierszczyźnie, gdzie ten znany polski ród żył i działał. Na wystawie prezentujemy materiały dotyczące zarówno początków obecności rodziny, stanu jej majątku pozostałego po stuleciach w zasobie archiwum, jak również owoców pracy i życia Józefa Maksymiliana Ossolińskiego – „Ossolineum”. Po jego śmierci Zakład korzystając z doświadczeń swojego założyciela i pozostałych po nim zgromadzonych zbiorów bibliotecznych, kontynuował pracę wydawniczą znaną z publikacji J. M. Ossolińskiego dotyczącą historii i nauki kraju. Stąd na wystawie zamieszczono m.in. wydawnictwo początkowe „Skarbca Polskiego” z 1859 r. pod red. Juliana Aleksandra Sulimy Kamińskiego – pisarza i archiwisty Zakładu Narodowego im. Ossolińskich; „Prospekt na wydanie zupełne dzieł J. Długosza” z prawem druku na Galicji we Lwowie oraz artykuł prasowy poświęcony testamentowi Konstantego Świdzińskiego z 1859 r. w sprawie losów jego księgozbioru.
Przygotował:
Łukasz Guldon
