11 lutego 2026
Na to wszystkich jedne głosy:
Dosyć tej niewoli
mamy Racławickie Kosy,
Kościuszkę, Bóg pozwoli.
(Józef Wybicki, Pieśni Legionów Polskich we Włoszech, ostatnia zwrotka z rękopisu)
Z okazji przypadającej na dzień 4 lutego 2026 r. 280. rocznicy urodzin Tadeusza Kościuszki Archiwum Państwowe w Kielcach zaprasza do obejrzenia wystawy materiałów archiwalnych związanych z bohaterem narodowym, który łączy historie Polski i świata.
Tadeusz Kościuszko był polskim i amerykańskim generałem, inżynierem fortyfikacji, uczestnikiem wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, przywódcą powstania przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej.
Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w Insurekcji 1794 r., urodził się 4 lutego 1746 r. w Mereczowszczyźnie na Polesiu. Kształcił się w Korpusie Kadetów Szkoły Rycerskiej, studiował również we Francji, gdzie zetknął się z ideami wolności i równości. Wartościami tymi kierował się w późniejszym życiu biorąc udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, zostając przywódcą powstania, walcząc w bitwie pod Racławicami w 1794 r. Tadeusz Kościuszko przebywając w Połańcu wydał uniwersał połaniecki, drugi pod względem znaczenia po Konstytucji 3 Maja akt polityczny Rzeczypospolitej końca XVIII wieku. Uniwersał ograniczał poddaństwo chłopów i zmniejszał ich pańszczyznę. Dzięki temu do walki o Rzeczpospolitą włączył chłopów, bo jak sam powiedział „Za sama szlachtę bić się nie będę, chcę wolności całego narodu i dla niej wystawie tylko me życie”.
W czasie bitwy pod Maciejowicami Tadeusz Kościuszko został ranny a następnie uwięziony przez wojsko rosyjskie. Przebywał w niewoli w Petersburgu aż do 1797 r. Po odzyskaniu wolności zmuszony został do wyjazdu. Najpierw udał się do Ameryki, później wrócił do Europy, a od 1798 r. mieszkał w Paryżu. Zmarł w 1817 r. w Szwajcarii. Tadeusz Kościuszko pochowany został w 1818 r. w Katedrze Wawelskiej, a jego serce umieszczono w urnie na Zamku Królewskim w Warszawie.
Tadeusz Kościuszko jest uznawany za bohatera narodowego Polski, Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz Białorusi. Bohatera, który walczył o wolność i sprawiedliwość.
Przygotowała Paulina Kaleta
