Archiwum Państwowe w Kielcach

200. rocznica śmierci Tadeusza Kościuszki

13 października 2017

Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie.

Polski i amerykański generał, inżynier fortyfikator, uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775–1783), przywódca powstania przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w Insurekcji 1794 r.

Uczęszczał do Kolegium Pijarów w Lubieszowie, a następnie do Korpusu Kadetów Szkoły Rycerskiej, którą ukończył w stopniu kapitana. Jako stypendysta królewski, wyjechał do Paryża, gdzie podjął studia z rzeźby i malarstwa, a także uczęszczał na prywatne kursy z inżynierii. Powrócił do Polski w 1775 roku. Na wieść o wojnie Amerykanów z Wielką Brytanią o niepodległość, udał się do Ameryki, gdzie dostał posadę inżyniera w armii amerykańskiej. Zaprojektował fortyfikacje po Saratogą, a także fort West Point. W dowód uznania w 1783 roku otrzymał stopień generała brygady oraz wynagrodzenie w postaci ziemi i nagrody pieniężnej.

W 1784 roku powrócił do Polski i osiadł w swoim majątku w Siechnowiczach. Gdy armia rosyjska wkroczyła na tereny Rzeczpospolitej brał udział w przygotowaniach do walki, następnie w bitwie pod Zieleńcami, Włodzimierzem i Dubienką, gdzie odparł atak armii rosyjskiej na linii Bugu. W chwili gdy król Stanisław August Poniatowski dołączył do konfederacji targowickiej, Tadeusz Kościuszko postanowił opuścić Polskę, przebywał w Paryżu i Dreźnie. W 1793 roku nastąpił drugi rozbiór Polski Tadeusz Kościuszko powrócił do Krakowa, gdzie w 1794 roku został przywódcą insurekcji - Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej.

24 marca złożył uroczystą przysięgę na rynku krakowskim. 4 kwietnia 1794 roku armia Tadeusza Kościuszki stoczyła zwycięską bitwę pod Racławicami, a 7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko w obozie w Połańcu wydał uniwersał połaniecki, drugi pod względem znaczenia po Konstytucji 3 Maja akt polityczny Rzeczpospolitej końca XVIII wieku. 10 października 1794 roku w bitwie pod Maciejowicami Tadeusz Kościuszko został ranny i uwięziony przez wojsko rosyjskie.

Gdy 24 października 1795 roku dokonał się trzeci rozbiór Rzeczpospolitej Tadeusz Kościuszko przebywał w rosyjskiej niewoli w twierdzy w Petersburgu. W 1797 roku, odzyskał wolność, wyjechał ponownie do Ameryki, lecz wkrótce powrócił do Europy. Od 1798 roku mieszkał pod Paryżem.

Zmarł 15 października 1817 roku w Solurze (Szwajcaria). W 1818 roku pochowano go w Katedrze Wawelskiej, jego serce umieszczono w urnie na Zamku Królewskim w Warszawie.

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem T. Kościuszki z 7 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

    Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem T. Kościuszki z 7 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

  • Powiększ zdjęcie Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem T. Kościuszki z 8 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

    Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem T. Kościuszki z 8 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

  • Powiększ zdjęcie Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem Tadeusza Kościuszki z 9 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88.jpg

    Obwieszczenie Komisji Porządkowej Województwa Lubelskiego pod Naczelnictwem Tadeusza Kościuszki z 9 maja 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88.jpg

  • Powiększ zdjęcie Prośba gen. Franciszka Bielińskiego o zwiększenie furażu dla koni,  parafowana przez Tadeusza Kościuszkę, 17 wrzesień 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

    Prośba gen. Franciszka Bielińskiego o zwiększenie furażu dla koni, parafowana przez Tadeusza Kościuszkę, 17 wrzesień 1794 r., Archiwum Małachowskich z Białaczewa, sygn. 88

  • Powiększ zdjęcie Program przedstawienia na rzecz Taniej Kuchni Robotniczej, w programie którego znalazł się fragment sztuki Wł. Anczyca Kościuszko pod Racławicami,  Kielce, 1915 r., Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn.35

    Program przedstawienia na rzecz Taniej Kuchni Robotniczej, w programie którego znalazł się fragment sztuki Wł. Anczyca Kościuszko pod Racławicami, Kielce, 1915 r., Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn.35

  • Powiększ zdjęcie Program uroczystego obchodu setnej rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Kielce, 1917 r., Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn. 14

    Program uroczystego obchodu setnej rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Kielce, 1917 r., Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn. 14

  • Powiększ zdjęcie Kalendarz Kielecki 1919 r., obchody 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, wmurowanie płyty poświęconej Naczelnikowi , Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn. 294

    Kalendarz Kielecki 1919 r., obchody 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, wmurowanie płyty poświęconej Naczelnikowi , Zbiór Edmunda Massalskiego, sygn. 294

  • Powiększ zdjęcie Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 311

    Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 311

  • Powiększ zdjęcie Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 312

    Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 312

  • Powiększ zdjęcie Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 313

    Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 313

  • Powiększ zdjęcie Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 314

    Protokół posiedzenia Kieleckiej Rady Miejskiej 21-22 wrzesień 1917 r. dot. obchodów 100 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Akta miasta Kielc sygn. 1273, str. 314

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2017-10-13
Data publikacji:2017-10-13
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:
Liczba odwiedzin:4611