„Niepodległa. Historie z rodzinnych archiwów - Wojsko dwudziestolecia międzywojennego w Kielcach” – Część II „4 Pułk Piechoty Legionów”

14 sierpnia 2020

W 100. rocznicę wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku prezentujemy wybór fotografii dokumentujących historię dwóch pułków: 2. Pułku Artylerii Lekkiej Legionów i 4 Pułku Piechoty Legionów, stacjonujących w międzywojennych Kielcach, nazywanych wówczas „Miastem Legionów”.

Fotografie pochodzą ze zbiorów Pana Krzysztofa Idzika, Darczyńcy Archiwum Państwowego w Kielcach.

4 Pułk Piechoty Legionów

4 Pułk Piechoty Legionów sformowano w marcu 1915 roku w Rozprzy koło Piotrkowa Trybunalskiego. W momencie utworzenia liczył on 24 oficerów, 120 podoficerów i ok. 840 legionistów. W lipcu 1915 roku 4 Pułk Piechoty Legionów przeszedł swój chrzest bojowy w bitwie pod Jastkowem. Następnie walczył na Lubelszczyźnie i Wołyniu, między innymi pod Majdanem Borzechowskim, Optową, Rudką Miryńską oraz Kostiuchnówką.

Po kryzysie przysięgowym, który miał miejsce w 1917 roku, Pułk został rozwiązany, a żołnierze internowani w obozie w Szczypiornie i Beniaminowie.

W momencie odzyskania niepodległości w 1918 roku 4 Pułk Piechoty został odtworzony i w latach 1918-1921 uczestniczył w walkach o utrwalenie granic niepodległej Rzeczypospolitej, między innymi o Lwów, pod Chyrowem, Gródkiem Jagiellońskim, Lidą, Wołożynem.

Po zakończeniu działań wojennych żołnierze 4 Pułku Piechoty strzegli granicy polsko – litewskiej, zaś w sierpniu 1922 r. zostali skierowani do Kielc, jako docelowego miejsca stacjonowania. Początkowo żołnierze zakwaterowani zostali w dawnych koszarach przy ul. Prostej i Młynarskiej (Mielczarskiego), a tabor w stajniach przy ul. Zagórskiej.

W 1929 roku rozpoczęto budowę koszar na odległej o 3 km od miasta Bukówce. Do nowych koszar żołnierze wprowadzili się w 1935 roku. Na Bukówce powstało również osiedle dla rodzin oficerów i podoficerów oraz budynki sztabu i kwatermistrzostwa, 2 bloki koszarowe, kuchnia, działownia, stajnie, wozownie, magazyny mobilizacyjne. Obok koszar wybudowano strzelnicę, boisko sportowe oraz pływalnię.

W 1935 roku wzniesiono także drewnianą kapliczkę – replikę kapliczki wzniesionej przez Czwartaków na Wołyniu w 1916 roku pod Optową.

Przybycie Czwartaków do Kielc wpłynęło również na życie społeczne i kulturalne miasta. Żołnierze brali udział w uroczystościach patriotycznych takich jak: święto uchwalenia Konstytucji 3 Maja, święto odzyskania Niepodległości, święto Wojska Polskiego czy obchody imienin Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Ważnymi uroczystościami były także święta pułkowe, szczególnie uroczyście obchodzono 15-lecie istnienia pułku 24 czerwca 1930 roku. Żołnierze oraz orkiestra wojskowa towarzyszyły także uroczystościom kościelnym.

Ważny również jest wkład Czwartaków w życie kulturalne miasta poprzez wydawanie kwartalnika „Czwartak”, działalność chóru i orkiestry pułkowej i udostępnionego mieszkańcom kina Czwartak. Czwartacy współorganizowali także marsze Szlakiem I Kompanii Kadrowej.

Obecność wojska miała również znaczenie dla rozwoju gospodarczego, aprowizacja wojska wzmagała działalność rzemieślników i innych gałęzi życia gospodarczego. Ważny był również wkład w życie sportowe, choćby poprzez budowę infrastruktury rekreacyjno – sportowej na kieleckim Stadionie przez Wojskowy Klub Sportowy 4 PP Leg.

W 1923 r. za zasługi dla społeczności miasta Kielczanie ufundowali dla pułku sztandar, zaś w 1928 r. Rada Miasta przyznała pułkowi honorowe obywatelstwo.

W połowie marca 1939 roku dwóch podoficerów i 68 szeregowych pod dowództwem por. Leona Pająka skierowanych zostało do Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, zaś we wrześniu 1939 roku pułk przegrupowany został w rejon Zduńskiej Woli. Czwartacy brali udział w walkach pod Zapolicami, Błoniem, Ołtarzewem, bronili także Twierdzy Modlin.

 

Opracowanie: Iwona Pogorzelska, Agnieszka Szczerba

Galeria

  • Powiększ zdjęcie Zwiad konny 4 PP Leg, Kielce, Bukówka, bd.

    Zwiad konny 4 PP Leg, Kielce, Bukówka, bd.

  • Powiększ zdjęcie 10 Szkoła podoficerska 4 PP Leg, Kielce, 1927 r.

    10 Szkoła podoficerska 4 PP Leg, Kielce, 1927 r.

  • Powiększ zdjęcie 9 Szkoła podoficerska 4 PP Leg, Kielce, 1927 r.

    9 Szkoła podoficerska 4 PP Leg, Kielce, 1927 r.

  • Powiększ zdjęcie 4 Pułk Piechoty Legionów podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, 1929 r.

    4 Pułk Piechoty Legionów podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu, 1929 r.

  • Powiększ zdjęcie Pluton Łączności 4 Pułku Piechoty Legionów, Kielce, 8 lutego 1931 r.

    Pluton Łączności 4 Pułku Piechoty Legionów, Kielce, 8 lutego 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Uczestnicy kursu instruktorów Przysposobienia Wojskowego, Kielce, 25 luty 1931 r.

    Uczestnicy kursu instruktorów Przysposobienia Wojskowego, Kielce, 25 luty 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

    Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

    Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

    Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

    Kurs wychowania fizycznego, Przemyśl 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Koszary na Bukówce, 1931 r.

    Koszary na Bukówce, 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Wspólna fotografia z dziećmi przy samochodzie marki Ursus A na drzwiach charakterystyczny znak pułkowy, święto pułkowe 4 PP Leg, Bukówka 24 czerwca 1931 r.

    Wspólna fotografia z dziećmi przy samochodzie marki Ursus A na drzwiach charakterystyczny znak pułkowy, święto pułkowe 4 PP Leg, Bukówka 24 czerwca 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Uroczyste śniadanie w dniu imienin Leopolda Łopuszańskiego dowódcy 2 baonu 4 PP Leg Bukówka 15 listopada 1931 r.

    Uroczyste śniadanie w dniu imienin Leopolda Łopuszańskiego dowódcy 2 baonu 4 PP Leg Bukówka 15 listopada 1931 r.

  • Powiększ zdjęcie Święto pułkowe 4 PP Leg 24 czerwca 1931 r., na zdjęciu Juliusza Zulauf, oficerowie i ich rodziny

    Święto pułkowe 4 PP Leg 24 czerwca 1931 r., na zdjęciu Juliusza Zulauf, oficerowie i ich rodziny

  • Powiększ zdjęcie Pożegnanie dowódcy batalionu, na zdjęciu między innymi st. sierżant Władysław Krupski, st. sierżant Aleksander Tomczyk i plut. Mieczysław Pilecki, Kielce, ul. Na Folwarku, 25 maja 1933 r.

    Pożegnanie dowódcy batalionu, na zdjęciu między innymi st. sierżant Władysław Krupski, st. sierżant Aleksander Tomczyk i plut. Mieczysław Pilecki, Kielce, ul. Na Folwarku, 25 maja 1933 r.

  • Powiększ zdjęcie Defilada z okazji Święta 11 listopada, Kielce, 1934 r.

    Defilada z okazji Święta 11 listopada, Kielce, 1934 r.

  • Powiększ zdjęcie Plutonowy Jerzy Barycki z zona, Anna Fetela, druh Ryszard Idzik na Krakowskiej Rogatce w Kielcach, 1935 r.

    Plutonowy Jerzy Barycki z zona, Anna Fetela, druh Ryszard Idzik na Krakowskiej Rogatce w Kielcach, 1935 r.

  • Powiększ zdjęcie Plutonowy Jerzy Barycki z zona i Józefem Fetela, Kielce, 1935 r.

    Plutonowy Jerzy Barycki z zona i Józefem Fetela, Kielce, 1935 r.

  • Powiększ zdjęcie Uczestnicy manewrów na poligonie w Zambrowie 1935

    Uczestnicy manewrów na poligonie w Zambrowie 1935

  • Powiększ zdjęcie Defilada z okazji obchodów Święta 3 Maja, Kielce, 1936 r.

    Defilada z okazji obchodów Święta 3 Maja, Kielce, 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie WWS-1 Salamandra jednomiejscowy szybowiec przejściowy konstrukcji inż. Wacława Czerwińskiego zbudowany w 1936 r

    WWS-1 Salamandra jednomiejscowy szybowiec przejściowy konstrukcji inż. Wacława Czerwińskiego zbudowany w 1936 r

  • Powiększ zdjęcie Kuchnia polowa w trakcie ćwiczeń na poligonie w Niewachlowie 1936 r.

    Kuchnia polowa w trakcie ćwiczeń na poligonie w Niewachlowie 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie W trakcie ćwiczeń polowych w Niewachlowie 1936 r.

    W trakcie ćwiczeń polowych w Niewachlowie 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie Pożegnanie podpułkownika Władysława Deca kasyno oficerskie Bukówka 8 maja 1936 r.

    Pożegnanie podpułkownika Władysława Deca kasyno oficerskie Bukówka 8 maja 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie Posiłek przed ćwiczeniami, Terszów-Spas gm. Ławrów, pow. turczański woj. Lwowskie, 1937 r

    Posiłek przed ćwiczeniami, Terszów-Spas gm. Ławrów, pow. turczański woj. Lwowskie, 1937 r

  • Powiększ zdjęcie Najmłodsi adepci orkiestry pułkowej, Kielce, 17 kwietnia 1938 r.

    Najmłodsi adepci orkiestry pułkowej, Kielce, 17 kwietnia 1938 r.

  • Powiększ zdjęcie Ostatnie chwile nad polskim morzem, Gdynia, 1938 r.

    Ostatnie chwile nad polskim morzem, Gdynia, 1938 r.

  • Powiększ zdjęcie Na statku wycieczkowym Jadwiga, Gdynia, 1938 r.

    Na statku wycieczkowym Jadwiga, Gdynia, 1938 r.

  • Powiększ zdjęcie Powrót orkiestry pułkowej z próbnej defilady na Stadionie 27 kwietnia 1939 r.

    Powrót orkiestry pułkowej z próbnej defilady na Stadionie 27 kwietnia 1939 r.

  • Powiększ zdjęcie 20 rocznica powstania Pułku 4 PP Leg w pełnym rynsztunku oddaje hołd prochom Marszalka złożonym na Wawelu, 1939 r.

    20 rocznica powstania Pułku 4 PP Leg w pełnym rynsztunku oddaje hołd prochom Marszalka złożonym na Wawelu, 1939 r.

Rozwiń Metryka

Podmiot udostępniający informację:
Data utworzenia:2020-08-14
Data publikacji:2020-08-14
Osoba sporządzająca dokument:
Osoba wprowadzająca dokument:
Liczba odwiedzin:5070